MTNCD logo chinh 2
donate

Những Khó Khăn

Cách Giải Quyết

Ban Điều Hành

Những Thành Quả

Cách Giúp Đỡ

Tình Người

Trang Tiếng Anh

eyes of compassion logo for thanking letter final

RELIEF ORGANIZATION

Mổ Mắt

Hệ Thống Nước Sạch

Giếng Nước

Bể Nước Mưa

Lu Nước Mưa

Xây Dựng Cơ Sở

Trạm Xá

Trường Học

Nhà Tình Thương

Nghĩa Địa Thiếu Nhi

Nhà Điều Dưỡng

Cầu Cống

Thiên Tai

Bảo Ketsana 2009

Trường Huấn Nghệ

Bệnh Hiểm Nghèo

Mổ Tim

Cháy Bỏng

Khẩn Cấp

Tâm Thần

Bệnh Phong

Viện Dưỡng Lão

Bảo Trợ

Trẻ Em Khuyết Tật

Tăng, Ni Du Học

Y Học Dân Tộc

T.T.Đ An Lạc

Tây Tạng

Học Bổng

Cải Thiện Đời Sống

Phát Quà

Phát Thuốc

Lào (Phonsavan Say)

Thành Quả ở Lào

Trường Na Khôi

Trường Khe Mương

Trường Loong Hang

Mương Nước

Phát Quà

Trạm Y Tế

Trường Xúc Xám

Trường Khon Than

Bể Nước Vang Mú

Nepal

Miến Điện

Làng An Bình

Đạo Tràng Pháp Hoa

Ya Chiêm

Ấn Độ

Cam-Pu-Chia

Cuộc Sống

Phát Quà

Xây Trường Mới

Sửa Trường Củ

Phóng Sanh

Góp Nhặt

Quý vị có thể gởi tịnh tài giúp đở về  văn phòng “Mắt Thương Nhìn Cuộc Đời” ở địa chỉ 52 Evelyn Wiggins Dr. Toronto ON M3J0E8 Canada. hoặc giúp đở trực tuyến bằng Paypal.  Quý vị có thể giúp cho chương trình từ thiện nào cần thiết nhất, hoặc yêu cầu thực hiện những chương trình mà quý vị mong muốn. “Mắt Thương Nhìn Cuộc Đời” là tổ chức từ thiện bất vụ lợi với số đăng ký trừ thuế 88930 2006 RR0001, chúng tôi có đủ pháp lý cung cấp giấy khai thuế cuối năm cho quý vị trong lãnh thổ Canada

 Mọi đóng góp và thắc mắc xin liên lạc về: Eyes of Compassion

General Express logo

Int’L General Express Inc.

Phone: 416-591-6363

Nơi chuyển tiền đáng tin cậy.  Đã giúp MTNCĐ chuyển tiền từ thiện miễn phí trong thời gian qua

Chuyển tiền về Viet Nam, Trung Quốc, Campuchia

THÀNH QUẢ Ở LÀO

HOA ANH ĐÀO NỞ RỘ ĐÓN XUÂN 2006 Ở PHONSAVAN SAY

Tôi vốn có tính hiếu kỳ, trong những chuyến đi Lào có công chuyện, sau khi xong việc tôi thường tới những bản làng hẻo lánh để tìm hiểu cuộc sống của người Lào. Một lần có hai người Việt làm ăn ở Lào rủ tôi đi thăm một bản, mà họ gọi đó là “ Thế giới bên kia”. Họ cắt nghĩa: Đây là một bản nghèo tột cùng, nghèo nhất trên thế giới! Cư dân ở đây sống quá nghèo khổ, nên thiên hạ gọi bản đó với những cái tên gây sốc: “ Thế giới bên kia”, “ Địa ngục trần gian”!

Đó là Bản Phonsavan Say mà quý vị đã được biết đến qua bài viết và những hình ảnh chi Diệu Liên đã đưa lên trang web của EOCVN.

Bản này có 52 gia đình, nhưng chỉ có khoảng 5 gia đình có nhà cửa và có cái ăn hàng ngày, còn lại đều sống một cuộc đời nghèo khổ không thể tưởng tượng nổi!

Tượng Phật ở Lào

Đã mấy ngàn năm vẫn sừng sững với đất trời. Bức tượng đức Thích Ca vẫn còn đó dù chiến tranh tàn phá khốc liệt. Ngôi chùa che chở cho ngôi tượng đã bị trúng bom tan tác. Sự tồn tại của Ngài như chính sự tồn tại của Giáo Pháp, miên viễn với thời gian

Một em bé ngơ ngác trước bản nghèo Phonsavan Say

Xem thêm hình Phonsavan Say

Nơi đây không có chợ búa, không trường học, không điện nước, không điện thoại, không trạm y tế, họ không có gì hết! Hơn 10 gia đình cư ngụ trong những căn lều rách nát. Có những căn lều chỉ là một tấm bạt rách che tạm bợ bên những gốc cây, bụi chuối. Nhưng căn nhà đó dân bản nói với tôi là họ làm hết 30 - 50 nghìn Kip tiền Lào, tương đương 3 - 5 đô la Mỹ. Trong những căn lều kinh khủng đó là cả một gia đình từ 2 - 6 người. Họ là nhưng người ăn ở dơ bẩn nhất thế gian: từ chối tắm rửa, không đánh răng, không rửa mặt, không thay quần áo! Mà muốn tắm rửa cũng không có nước. Anh La, 42 tuổi, con Bà Mùi - một người Việt quê ở Lào Cai chạy giặc qua đây từ đầu năm 1950 - đã hơn 10 năm nay chưa rửa mặt, gội đầu và tắm giặt!

Có lần tôi thấy một thanh niên gội đầu với lượng nước cỡ vài vá múc canh! Anh ta xối nước lên đầu, lượng nước quá ít không đủ làm ướt tóc, chờ cho nước nhỏ xuống cái chậu nhựa bị sứt mẻ, rồi lại lấy vá múc đổ lên đầu.

Anh Hoè đứng trước túp lều nghèo nàn của cụ Lô Thị Mùi  ở Phonsavan Say

Họ đi làm thuê để kiếm cơm. Nếu không kiếm được gì ăn phụ nữ buộc phải bán thân. Con gái ở bản này bán thân với giá 50 cent đô la! Nhưng gia đình có ruộng thì cũng kiếm được ít thóc lúa. Người nào không đi làm thuê được thì đi ăn xin. Thức ăn của họ chủ yếu là côn trùng. Nào là sâu bọ, cóc nhái, nòng nọc, bọ hung, ve sầu, rong rêu, trứng đỉa, phân bò non( gọi là Pịa). Họ còn lấy ruột cá ướp với gạo và muối trong hũ cho thối lên để làm mắm ăn với cơm, gọi là Phà đẹc.

Cư dân ở đây đa phần là người H Mông, theo nhiều người thì họ có nguồn gốc bên Vân Nam, Trung Hoa. Nhưng cũng có người nói họ gốc Việt Nam.  ở đây tôi gặp hai gia đình người Việt, đó là bà Lô Thị Mùi từ Lào Cai và anh Và Nỏ Chua từ Nghệ An qua đây sinh sống. Họ có cặp mắt một mí rất giống người Hoa.

Nhái phơi khô

Da Trâu

Nhái

Rêu

Nhộng

Thức ăn chính của người dân Phonsavan Say

Hầu hết dân bản không biết quê hương mình ở đâu! Chính quyền Lào cũng không biết họ từ đâu tới, cứ như trên trời rơi xuống! Họ đến đây không biết từ đâu, mỗi người từ một xứ, rồi che lều ở, đi làm thuê, khai hoang phát rẫy làm ruộng nương trồng lúa. Nhưng mùa màng không thu hoạch được nhiều, vì mỗi năm chỉ làm một mùa lúa và hoàn toàn trông chờ vào trời  mưa mới có nước để làm ruộng.

Khi qua đây thực hiện chương trình từ thiện Phonsavan Say, chúng tôi mới biết thêm nhiều bản khác cũng nghèo khổ không kém gì Phonsvan Say. Vì thế chúng tôi đã xin ý kiến anh chị Minh Liên để chia sẻ sự giúp đỡ của quý ân nhân đóng góp cho những bản nghèo khác.

Lúc đầu, theo dự định của chúng ta, số tiền đóng góp của quý ân nhân sẽ dùng làm nhà cho khoảng 20 gia đình đang ở trong những căn lều, tặng mùng mền, quần áo ấm, đưa nguồn nước sạch về cho dân bản ăn uống, tắm giặt và phát gạo cho tất cả những gia đình nghèo ở đây. Nhưng quá trình làm việc thì phát sinh những trở ngại ngoài mong muốn, nên không làm nhà được. Chúng tôi xin trình bày với quý vị sau.

Xứ này thời tiết rất khắc nghiệt, ngày nắng chang chang, nắng đến cháy da, nhưng đêm thì rất lạnh. Có bản sống trên đỉnh núi, cao hơn mây, đứng trên bản nhìn thấy mây bay bên dưới.

Bản Onoruhoi, nằm cao trên đỉnh núi

Lào có hai mùa: mùa khô và mùa mưa như miền Nam nước ta. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4.  Sáu tháng mùa khô không hề có một giọt mưa, còn mùa mưa thì nhiều khi xảy ra lũ. ở đây quanh năm trời lạnh. Mùa hè cũng phải đắp mền và mặc áo ấm, se se lạnh như Bảo Lộc. Tháng 10 đến tháng 2 thì lạnh lắm, có khi nước đóng băng. Đợt rét vừa qua có những con suối đóng băng hai bên bờ, chỉ còn một lạch nước nhỏ giữa còn chảy. Ban đêm múc một xô nước thì sáng sớm đóng băng hết 2/3 xô. ở phố có nước máy, nhưng nhiều hôm 7 - 8 giờ sáng mở vòi mà nước không chảy, vì nước trong đường ống đã đóng băng. Khoảng 9 giờ mở vòi thì rất nhiều thỏi đá như ngón tay tuôn ra! Đêm đến nhà nào cũng phải đốt lửa để sưởi ấm, vì họ không có đủ quần áo ấm và mền. Cái nghèo cùng với thời tiết lạnh làm cho dân ở đây bị ho rất nhiều. Các cụ già và trẻ em ho ghê lắm, có cảm giác như buồng phổi của họ sắp bị hư! Không đủ đồ ấm, đói ăn, không thuốc men, khiến nhiều người bị chết vào mùa đông giá rét. Hôm chúng tôi đang làm đập nước cho Na U, nghe nói có người đi rừng đào sắn về muộn đã chết cóng vì giá rét. Sáng hôm sau dân bản tìm thấy thi thể đã đông cứng bên đường!

Nhóm thợ của chúng ta chưa ai đi xa, nên qua đây mới cảm nhận được cái rét kinh khủng. Đêm đến anh em thợ phải mặc 2 quần dài, 4 áo, chân đi 2 vớ, đầu đội mũ len và đắp 2 mền mới ngủ được!

Chúng ta đã làm trường học cho bản Na Khoi, một bản mới 30 gia đình có 174 người từng sống trong rừng mấy chục năm nay ra với thế giới văn minh. 174 người không ai biết chữ. Khi họ mới ra khỏi rừng da vàng bủng, nhìn rất sợ! Khi chúng tôi đến làm trường học, họ vẫn chưa quen ăn cơm, vì sống trong rừng họ chỉ biết ăn rau, măng, trái cây và những thứ củ đào được. Họ sống trong hang, không biết trồng lúa,  không bao giờ họ ở một nơi quá 2 tháng, vì khi hết thức ăn kiếm được nơi họ sống thì phải dời đi nơi khác. Trưởng bản tìm đến chúng tôi nhờ giúp đỡ, vì có người mách. Chính phủ thì giúp họ làm nhà ở. Và con cái của 20 gia đình vùng phụ cận của Na Khoi cũng được đi học ở ngôi trường này. Biết chữ thì họ mới có thể đọc sách và học hỏi cách làm ăn để thoát khỏi cảnh bần hàn.

Trường học cho bản Na Khoi

Xem thêm hình trường học Na Khoi

Trường học ở Lào rất thiếu thốn, nhất là nhưng vùng sâu vùng xa. Có ngôi trường bị lũ cuốn trôi mấy năm nay mà chính quyền không có tiền để làm lại cho học sinh đi học. Lào là một nước nghèo, không có nhà máy hay công nghệ gì cả. Dân sinh sống nhờ vào chăn nuôi, trồng trọt và hái rau quả trong rừng. Công chức nhà nước lương chỉ khoảng 15 - 20 us/ tháng, thế mà có khi nhiều tháng chưa được lãnh lương.

Cách bản Na Khoi khoảng 4 km có bản Pua cũng không có trường học. Trước đây dân bản có một ngôi trường nhỏ lợp lá, nhưng cách đây 3 năm bị lũ cuốn trôi mất, nên bây giờ khoảng 90 học sinh không được đến trường. Trên đường đến bản Loong Hang chúng tôi thấy 2 lớp học, nhưng không có vách ngăn cách giữa hai lớp. Học sinh lớp một và lớp hai ngồi quay lưng cho nhau, còn thầy giáo thì đứng đối mặt nhau trong cùng một phòng học đề dạy học trò! Có lẽ không một quốc gia nào trên thế giới có kiểu dạy học như thế!

Để xoa dịu bớt nỗi cực khổ, giúp họ có sức để chống chọi với mùa đông, chúng tôi đã tổ chức phát gạo, quần áo và mùng mền cho những gia đình nghèo.

Phát quà cho Phonsavan Say, Na Khoi, Loong Hang, Na U, and Pua

Xem thêm hình phát quà

Việc làm nhà cho Phonsavan Say gặp rất nhiều vấn đề. Khi chúng tôi làm việc với chính quyền tỉnh Xiêng Khoảng, cùng những người có trách nhiệm đến Phonsavan Say thì mới té ngửa là tất cả những gia đình đang sống trong lều đều không có hộ khẩu, không có bất kỳ giấy tờ gì chứng minh họ là người Lào! Dĩ nhiên là họ không có đất. Họ đều là những cư dân không rõ nguồn gốc từ đâu tới! Chúng tôi thuyết phục chính phủ Lào làm hộ khẩu, căn cước cho họ, để họ trở thành công dân Lào hợp pháp. Nhưng việc làm nhà thì qua bao nhiêu cuộc họp giữa chính phủ với bà con đều không đi đến một sự đồng thuận nào. Chính phủ cho hay vùng đất thuộc bản Phonsavan Say mà những người vô gia cư đang dựng lều để ở là vùng đất quy hoạch khu du lịch của tỉnh. Tỉnh đồng ý cấp một vùng đất cho bà con đến lập bản mới, cách nơi đang ở 40 km, nhưng bà con không chịu. Lý do bà con không chịu chuyển đi nơi ở mới mà chúng ta sẽ làm nhà cho họ là chuyển đến đó không quen với nơi ở mới sẽ bị con Ma rừng nó làm tội. Khi con Ma quấy nhiễu thì họ sẽ bị bệnh, cúng Ma không được sẽ chết! Bà con còn nói là họ quá nghèo nên khi bị bệnh không có tiền  mời thầy cúng và mua lễ vật để cúng Ma. Nếu chính phủ và chúng ta cho họ tiền để cúng Ma khi bị bệnh thì họ mới chịu đi!

Thêm nữa, bà con muốn ở gần phố xá để đi kiếm việc làm thuê cho dễ, và nếu có đi ăn xin thì ở phố cũng dễ xin hơn ở núi rừng. Các cụ già không đi làm thuê được suốt ngày ở ngoài phố xin ăn, lượm đồ ăn thừa, vét lá bánh ngoài chợ.

Tìm hiểu kỹ mới biết phong tục ở Lào khi ai đó bị bệnh họ đều cho rằng đó là do con Ma làm. Và họ phải cúng may ra mới khỏi bệnh.

Khí hậu ở xứ này rất khác nhau. ở Phonsavan Say thì lạnh, nhưng đến vùng đất cách đó 30 - 40 km khí hậu khác hẳn. Có lẽ do không quen với thủy thổ, khí hậu và nhiều muỗi sốt rét nên bà con hay bị bệnh. Vì thế nên họ sợ là phải. Với sự hiểu biết hạn chế, nên gặp chuyện gì bất thường họ đều cho là con Ma gây nên.

Chính phủ chấp nhận cấp cho những gia đình đi tới miền đất mới 3 tháng gạo, nhưng họ vẫn không chịu. Còn làm nhà cho bà con nơi mà họ đang che lều để ở thì chính phủ không chấp nhận.

Vì thế chúng ta phải thay đổi kế hoạch giúp bà con. Không làm được nhà cho nhưng gia đình nghèo, dân bản mong muốn chúng ta giúp họ làm một con mương dẫn nước bằng bê tông để đưa nước về cánh đồng của họ làm ruộng. Thật ra thì làm mương có lợi ích lâu dài và cho nhiều người hơn là làm nhà. Nhưng lúc đầu chúng ta đã có kế hoạch làm nhà, và cũng không biết Phonsavan Say có một cánh đồng nên không ai nghĩ đến chuyện này. Trong khi chờ đợi chính phủ và bà con thỏa thuận với nhau thì chúng ta đã làm mương dẫn nước cho Bản Na U và Bản Na Hong. Khi đó bà con Phonsavan Say mới biết chúng ta có thể làm mương  nên họ mới đề nghị. Cánh đồng của bản cách nơi ở hơn 10 km.

Cánh đồng của Bản

Mương nước của Phonsavan Say đã có từ trước. Nhưng có một đoạn dài 50m uốn lượn bên vách núi và vực sâu nên cứ mưa to, nước chảy mạnh là bị vỡ. Muốn làm mương này phải nổ mìn bạt núi, sau đó làm nền rồi đào móng đổ bê tông cốt thép mới chịu đựng nổi sức nước xoáy vào. Đập nước của Na U và mương nước Na Hong thì dễ làm và ít tốn tiền, còn mương của Phonsavan Say thì rất khó làm, tốn nhiều công và tiền của.

Để giúp họ có lương thực, cách hay nhất là làm mương dẫn nước về làm ruộng. Có nước mới trồng lúa được và có thu hoạch. Không có nước thì khó mà gieo trồng và năng suất rất thấp.

Làm mương dẫn nước về ruộng cho Phonsavan Say

Xem thêm hình mương nước Phonsavan Say

Ai cũng biết là trong những cách giúp đỡ người nghèo thì việc giúp họ cái cần câu hay hơn là cho họ con cá. Cho con cá, họ ăn vài bữa là hết; giúp cần câu, họ có thể tự kiếm sống lâu dài. Và việc giúp họ có việc làm, tự kiếm sống bao giờ cũng có ý nghĩa hơn là cho họ vài bữa ăn. Họ sẽ tự kiếm sống, tự đứng trên đôi chân của họ chứ không thể giúp họ suốt đời được. Như thế mới không tạo nên những con người chỉ biết sống chờ đợi vào lòng từ thiện của người khác.

Cùng với chương trình giúp bà con nghèo ở Bản Phonsavan Say như phát gạo, quần áo ấm, mùng mền, làm bể nước, với tinh thần chia sẻ sự giúp đỡ của quý ân nhân cho những bản nghèo khác, chúng tôi đã thực hiên việc phát gạo, quần áo, mùng mền, làm mương dẫn nước để làm ruộng cho một số bản nghèo khác. Dù việc làm nhà cho những gia đình nghèo ở Phonsavan Say không thực hiện được vì những lý do đã trình bày ở trên, chúng tôi đã chuyển qua làm mương cho Phonsavan Say và mua quần áo ấm, mùng mền tặng cho bản Phon Xay. Việc làm mương là sự giúp đỡ rất có ý nghĩa đối với cuộc sống về lâu dài của bà con nông dân nghèo.

Làm mương nước Na U

Làm mương nước Na Khoi

Xem thêm hình mương nước Na U and Na Khoi

Chúng tôi đã có rất nhiều kỷ niệm vui buồn trong thời gian làm việc ở đây. Khi đi phát quần áo cho bản Loong Hang, một bản xa xôi và hẻo lánh nhất nước Lào. Nơi đây đúng là xứ khỉ ho cò gáy! Trưởng bản nghe tin chúng ta giúp đỡ người nghèo nên tìm tới. Ông ta đi bộ từ mờ sáng đến 5 giờ chiều mới tới gặp chúng tôi ở Na Khoi. Con đường đi đến Loong Hang thực ra không phải là đường, mà phải đi bộ xuyên rừng, vượt qua mấy ngọn núi, mấy thung lũng mới tới bản. Mùa mưa thì gần như không thể đi đuợc. Chúng tôi vẫn thuê xe chở hàng tới bản, khi nào không thể tiến thêm được nữa thì thuê người vác những bao tải đựng quần áo, mùng mền đi bộ.

Bà con nhận được quà tặng của quý ân nhân mà vẫn chưa tin đó là sự thật, vì những cụ già cao tuổi nhất bản nói: “ Chúng tôi chưa bao giờ được ai giúp cho cái gì”. Trưởng bản nói cách đây nhiều năm, cán bộ nhà nước có về đây ba lần, dân bản họp lại để góp gà, vịt, heo đãi họ, vì họ nói sẽ tìm cách giúp bản làm công trình nước sạch. Nhưng thời gian trôi đi không thấy họ giúp gì! Dân bản muốn có nguồn nước sạch để ăn uống và tắm giặt để khỏi bị bệnh. Ở đây cũng không có trường học, trạm y tế, chợ búa. Nên họ không biết dùng tiền để làm gì, mà họ cũng chẳng có tiền. Họ sinh sống hoàn toàn tự cung tự cấp như một cộng đồng thời nguyên thủy. Làm ruộng nương để lấy thóc lúa, trồng khoai, trồng rau. Họ có thể đổi cho nhau những vật dụng mà họ cần. Khi muốn mua bán gì, những thứ mà họ không làm ra được, họ phải đi bộ khoảng một ngày thì mới tới nơi có chợ. Muốn đi học, trẻ em phải đi ở trọ cách bản 4 giờ đi bộ mới đến được nơi có trường học. Đã có hai học sinh đi học về bị thú dữ ăn thịt. Nét mặt ai cũng vui tươi khi nhận đuợc túi quà. Trưởng bản cho chúng tôi biết là dân bản “đì chay lãi”( vui lòng nhiều)! Ông ta cũng mong muốn bản được giúp một và bể nước và một ngôi trường như Na Khoi.

Khi chúng tôi ra về, dân bản đã tặng cho rất nhiều ớt và mấy quả trứng! Dân bản nói nếu ai trong số chúng tôi muốn ở lại đó lấy vợ sẽ được dân bản giúp đỡ. Khi biết chúng tôi đều đã có vợ con, họ nói: “ Điều đó không có gì trở ngại, lấy bốn vợ cũng được”! Quả thực ở Lào có thể lấy tới 4 vợ. Ông nào có khả năng thì làm cho mỗi vợ một căn nhà, mấy bà vợ đều ở chung trong một khu đất. Nếu không có tiền làm nhà thì cả ba hay bốn vợ đều ở chung trong một căn nhà, mỗi bà được che riêng một phòng nhỏ.

Chúng ta đã hoàn tất công việc ở Lào, với thời gian kéo dài hơn dự định do gặp phải mùa mưa lũ, nhưng đến nay thì đã hoàn thành tốt đẹp và đã làm được nhiều việc hơn dự tính.

Chúng tôi xin gửi đến quý vị một số hình ảnh về công việc mà chúng ta đã thực hiện tại Lào.

Xin báo cáo để quý ân nhân được biết, và đây cũng là tấm thiệp đầu Xuân xin gửi đến quý ân nhân đã tiếp tay cho chúng tôi thực hiện chương trình Phonsavan Say. Xin kính chúc quý ân nhân một mùa Xuân vui tươi và hạnh phúc!

Kính,

Phan Đăng Hòe

Trở Lại Đầu Trang

Chuyện vui có thật tại xứ Lào

*** Sợ xe cán!

Một buổi chiều tháng 9/2005, tôi đến Na Khoi. Lúc ra về đã chập tối, thấy từng nhóm người lớn và con nít dắt nhau đi nườm nượp như trẩy hội. Tôi hỏi họ đi đâu, họ trả lời là : “ Đi coi phim”.

Tôi chạy xe theo đoàn người đi bộ. Gần như cả bản kéo nhau đi. Họ tới một bản cách đó khoảng 5km để coi video

Đoàn người tới nơi thì đã tối. Một gia đình có vẻ khá giả nhất vùng đó đang chiếu video cho mọi người xem miễn ph Vì quá đông người xem, nên họ phải chiếu ngoài sân. Khán giả ngồi gần hết sân, ước tính khoảng 400 - 500 người Khoảng giữa sân trước màn hình video không có ai ngồi, mặc dù hai bên cánh gà người ta chen nhau. Đó là điều tôi lấy làm lạ!

Tôi hết sức ngạc nhiên khi thấy bà con coi phim mà cứ nhấp nhổm, chạy qua chạy lại, người cứ lắc lư liên tục! Có khi họ chạy dạt qua một bên, xô đẩy nhau dồn đống lại, kêu la ầm ĩ!

Té ra người ta đang chiếu phim hành động của Mỹ. Trên phim có những cảnh rượt đuổi của cảnh sát. Tôi theo dõi và vỡ lẽ: Khi nào thấy trên phim bắn nhau, súng chỉa về hướng nào thì bà con chạy dạt qua hướng ngược lại để tránh đạn! Những cụ già đang ngồi không kịp chạy thì nghiêng người né tránh và có không ít người nằm rạp xuống đất để tránh đạn trong phim bắn ra! Và nhất là khi nào thấy xe hơi phóng thẳng - họ nghĩ xe đang lao từ trong tivi ra sân, thì lúc đó bà con nhốn nháo, kêu la ầm ĩ và xô nhau chạy dạt sang hai bên để tránh xe hơi! Họ sợ xe hơi trong phim phóng ra cán chết!!!

*** Vậy thì ném tiếp một quả nữa nha!

Mấy anh chàng thợ nề từ Việt Nam qua Lào làm ăn đều biết câu chuyện sau đây: ở Mường Hiềm, trên đường từ Sầm Nưa đi Luông Pha Băng có một con suối rất nhiều cá. Dân bản có luật bất thành văn là “ mọi người được phép câu cá ở suối, cấm đánh mìn để bắt cá”.

Họ quy định như thế là nhằm giữ gìn nguồn thực phẩm cho cả bản. Câu cá thì thỉnh thoảng mới bắt được một con, đàn cá sinh sôi nảy nở sẽ bù lại số cá bị mắc câu. Nhưng đánh mìn thì cấm tiệt, vì mìn nổ sẽ làm cá chết hàng loạt - giống như tàn sát, diệt chủng đàn cá.

Từ xưa đến nay chưa có ai dám vi phạm luật bất thành văn đó. Nhưng một nhóm thợ nề của Việt Nam đến làm nhà ở Mường Hiềm đã làm bậy! Họ biện luận việc làm của họ là do thèm ăn cá mà không có tiền mua, cũng không có thời gian đi câu. Và họ tìm mua thuốc nổ về chế thành bộc phá để đánh cá. Khi trái mìn được chế xong, họ quyết định ném mìn lúc mờ sáng, vì ban đêm trời quá lạnh không thể bơi để bắt cá và trời tối cũng không nhìn thấy cá để bắt. Còn ném mìn ban ngày thì dân bản sẽ bắt để hỏi tội ngay.

Khoảng 5 giờ sáng, trời còn mờ sương, nhìn chưa rõ đường đi, trời rét như cắt thịt, nhóm thợ 4 người đem theo quả mìn xuống suối. Họ chạy bộ cho ấm người rồi ném mìn xuống khúc suối rộng nhất, nhiều cá nhất.

Quả mìn nổ kèm theo một cột nước phọt lên cao gần chục thước! Vài phút sau, khi nước vừa lặng, cá nổi trắng xóa mặt nước!

Bốn người bất chấp cái lạnh nhức buốt xương, lao xuống suối vớt cá. Chỉ khoảng 10 phút họ đã vớt gần hết số cá bị chết nổi trên mặt nước. Cá lớn, cá bé được tất cả hơn 10 kg.

Khi tất cả đã lên bờ để về, thì có một tiếng hô đanh gọn:

-   Tất cả đứng im, bỏ chạy hay chống cự sẽ bị bắn!

Bốn tay đánh cá trộm đứng như trời trồng! Trước mắt họ là sáu tay súng trong bản, người nào cũng lăm lăm khẩu AK.

Biết không thể chạy thoát và cũng không thể kháng cự, bốn người quỳ xuống xin tha thứ:

-    Xin lỗi các anh! Chúng tôi đã lỡ dại làm bậy, xin các anh tha thứ! Xin tha thứ!

-    Đi về bản làm việc! -  một người Lào nói - Các anh không tốt, đã vi phạm điều cấm của bản, về bản sẽ bị trừng phạt!

Bốn người tiếp tục năn nỉ:

-    Xin các anh tha cho! Chúng tôi xin biếu các anh tất cả số cá này, xin các anh tha cho chúng tôi! Xin biếu các anh tất cả số cá này!

Thật bất ngờ, tay người Lào cầm đầu nhóm gật gù:

- Vậy thì đưa hết cá đây! Cho các anh ... nổ tiếp một quả mìn nữa mà bắt cá!

Các anh thợ nề Việt Nam !!!!!!

 Báo cáo chi phí chương trình Phonsavan Say

TRƯỜNG HỌC: 

Làm trường học cho Bản Na Khoi: 7000 us

- Làm trường học tổng diện tích 250 m2, toàn bộ nhà làm bằng gỗ, mái lợp tole (có 3 phòng học, nền nhà bằng bê tông xi măng, mỗi phòng học có diện tích 60 m2): 6000 us

- 36 bộ bàn ghế học sinh cho 3 phòng học, mỗi phòng học 12 bộ bàn ghế; 3 bảng gỗ cho 3 phòng học; 3 bàn giáo viên cho 3 phòng học: 1000 us

Tổng cộng: 7000 us

HỆ THÔNG NƯỚC SẠCH: 

1) Xây đập và làm mương dẫn nước về làm ruộng cho Bản Na U - 1700 us

- Sắt thép: 350 us.

- Xi măng: 470 us.

- Cát đá, sỏi: 200 us.

- Copfa: 70 us.

- Tiền vận chuyển, bốc vác: 180 us.

- Tiền công đào mương và xây đập nước: 430 us.

2)  Làm mương cho Bản Na Hong - 1200 us

- Săt thép: 210 us.

- Xi măng: 350 us.

- Cát sỏi, đá: 160 us.

- Copfa: 50 us.

- Tiền vận chuyển, bốc vác: 150 us.

- Tiền công thợ và thuê dân làm mương: 280 us.

3)  Làm mương dẫn nước về cánh đồng của Bản Phonsavan Say - 3400 us

 - Sắt thép: 630 us.

 - Xi măng: 950 us.

 - Cát đá, sỏi: 370 us.

 - Copfa: 130 us.

 - Tiền vận chuyển, bốc vác: 240 us.

 - Tiền thuê nhân công bạt núi: 550 us

 - Tiền công đổ bê tông: 530 us.

4)  Đưa nguồn nước sạch về và xây bể chứa nước ăn uống, tắm giặt cho Bản Phonsavan Say - 1800 us

- Đường ống dẫn nước dài gần 2000m: 1100 us

- Hai bể chứa nước, mỗi bể 6m3: 700 us

Tổng cộng: 1800 us

PHÁT GẠO CỨU TRỢ MÙA ĐÔNG:

Phát gạo cho Bản Phonsavan Say, Bản Na Khoi, và các gia đình nghèo vùng lân cận của như bản Loong Hang, Na U, Pua ..  - 2100 us

Tất cả gồm có 453 nhân khẩu của 162 gia đình.

-          192 người thuộc 45 gia đình của Bản Phonsavan Say.

-          174 người của 30 gia đình Bản Na Khoi.

-          87 người của 19 gia đình các vùng phụ cận của Bản Phonsavan Say và Na Khoi.

Mỗi người được tặng 12 kg gạo.

Tổng số gạo: 453 x 12kg = 5436 kg.

Chi phí: 5436kg x 3750 = 20.385000 Kip ( 100 us = 1.050.000 Kip)

2100 us x 1.050.000 = 22.050.000 Kip ( tiền Lào)

-          Còn 1.665.000 Kip chi phí thuê xe chở gạo và bốc vác.

PHÁT MÙNG MỀN CỨU TRỢ MÙA ĐÔNG:

1)  Phát quần áo, mùng mền cho 128 gia đình thuộcBản Phonsavan Say, Bản Loong Hang và Bản Pua - 3300 us

-           Bản Phonsavan Say: 45 gia đình.

-           Bản Loong Hang: 52 gia đình.

-           Bản Pua: 31 gia đình.

-           Mỗi phần quà cho một gia đình gồm có: 1 mền len, 1 mùng và 3 - 4 bộ quần áo ấm ( gia đình nhiều người được 4 bộ quần áo).

-           Mỗi phần quà trị giá bình quân 25 us ( khoảng 260.000 Kip).

-           Thuê xe chở 70 us

2) Phát quần áo, mùng mền cho Bản Phon Xay - 1000 us

Bao gồm 40 gia đình, 214 người.

Mỗi phần quà cho một gia đình gồm có: 1 mền len, 1 mùng và 3 - 4 bộ quần áo ấm ( gia đình nhiều người được 4 bộ quần áo).

Mỗi phần quà trị giá bình quân 25 us ( khoảng 260.000 Kip).

CHUẨN BỊ CHO THỢ NỀ:

1)  Quần áo, mũ bảo hộ + dụng cụ đồ nghề cho thợ làm việc + nồi nấu cơm nước, chén dĩa, đồ dùng làm bếp cho nhóm thợ nấu ăn: 200 us

2)  Chi phí làm giấy thông hành và đưa nhóm thợ 8 người từ Việt Nam qua Lào làm việc: 173 us

Tổng cộng: 21.873us

CHƯƠNG TRÌNH PHONSAVAN SAY

Chương trình Phonsavan Say ở Lào của “Mắt Thương Nhìn Cuộc Đời” là một chương trình đầu tiên ra ngoài lãnh thổ Việt Nam. Nhân duyên lớn, chúng ta có cơ hội đến gần hơn với những người khốn khổ láng giềng, có lẽ đây là những người nghèo khổ nhất trong những người nghèo khổ mà chúng ta biết đến trong quá trình làm việc. Mắt Thương Nhìn Cuộc Đời không muốn đi quá xa trong khả năng của mình vì tự biết còn rất nhiều những hạn chế để thực hiện những công tác từ thiện đó đây, nhưng khi gặp những trường hợp như Phonsavan Say và một vài bản quanh vùng nầy, chúng tôi đã không ngần ngại kêu gọi và chia sẽ khả năng hạn hẹp của mình, và dù có hạn hẹp đến đâu chăng nửa thì những sự giúp đở của chúng ta cũng đã đóng góp rất nhiều trong cuộc sống cơ cực của họ. Nếu quý vị đọc những dòng chử trao đổi giữa Diệu Liên và Hoè, cộng tác viên ở Việt Nam, quý vị sẽ thấy sự khó khăn cũng như sự cố gắng kiên trì của mọi người mà đặc biệt là anh Hoè, và cái thành quả to lớn mà chúng ta đã cùng nhau chia sẽ với những người khốn khổ nầy.

Lào với những tháng cuối năm đầy mưa, mưa khắp nơi và lầy lội, vì vậy những tháng qua thật khó khăn cho việc xây dựng. Dự tính đơn thuần của chúng ta nằm vỏn vẹn trong vòng 1 tháng cho toàn bộ công trình ở Phonsavan Say, nhưng vì thời tiết cũng như những phát sinh trong lúc tiếp xúc, chương trình đã kéo dài gần sáu tháng, dù vậy chúng ta cũng thấy được sự cần thiết và những thành quả rất đáng khích lệ trong thời gian kéo dài ở đây, có thể nói là nhờ làm việc lâu ở đây, chúng ta đã gặt hái được rất nhiều kết quả vượt ra ngoài những mong ước của chúng ta, đặc biệt là cùng một lúc, chúng ta đã giúp được cho rất nhiều bản làng mà trong dự định trước đây không hề biết đến. 

Những ngày đầu tiên đến với Phonsavan Say, các anh trong nhóm đã tìm ra thêm 3 Bản làng nghèo khác, người ta nghe có đoàn đang đến giúp Phonsavan Say nên đã lặn lội tìm đến xin giúp đở. Họ nghèo quá và lại ở xa trong rừng, muốn giúp đở không phải là một chuyện đơn thuần. Bản Na Khoi-Phu Cut có 174 người, gọi là Bản chứ thật ra họ không có gì hết, sống lang thang như những người du mục, kiếm sống nhờ cây trái trong rừng. Bản Na Hồng và Na U thì khá hơn, có nơi che mưa che nắng, hai Bản nầy chỉ xin chúng ta làm cho họ hệ thống nước vào ruộng để trồng luá, và Phonsavan Say cũng nghèo nàn như quý vị đã biết. 

Chương trình kéo dài vì những lý do sau:

1 Thời tiết rơi vào đúng muà mưa lũ

2 Xin phép chính phủ Lào xong chúng ta mới có quyền xây cất

3 Những người nghèo ở Phonsavan Say và Na Khoi phải được chính quyền cấp đất và có chủ quyền mới được làm nhà, họ dù sống ở đây lâu rồi nhưng như những người không có quốc gia, không có giấy tờ hợp pháp

4 Mô hình làm nhà đã được điều chỉnh nhiều lần để thích hợp với đời sống ở đây cũng như tài chánh của chúng ta, mỗi căn từ 1000 US đã được rút xuống chỉ còn khoảng 300 US

5 Phát gạo và muối thường xuyên để duy trì sinh hoạt của những người ở Na Khoi, tránh trường hợp quá đói thì người ta sẽ bỏ di lang thang

Cho mãi đến hôm nay, Noel năm 2005, chương trình được đúc kết và dự định sẽ hoàn thành vào muà Xuân năm nay như sau:

1 Xây dựng khoảng 20 căn nhà cho Phonsavan Say. Ở đây nhà đã được làm xong, chỉ đợi chính quyền ký giấy cấp đất cho họ là anh em sẽ dựng lên ngay

2 Xây dựng 30 căn nhà cho Na Khoi.  Những căn nhà này vừa mới bắt đầu thì chính quyền quyết định muốn tự làm nhà cho người dân của họ vì nhiều lý do. Vì vậy theo du cầu cần thiết nhất của dân ở đây, chúng ta đã dùng số gỗ nầy xây dựng một trường học cho tất cả các Bản, trường học đã hoàn thành, các em được đến trường rất vui vẻ

3 Sẽ làm một hệ thống dẫn nước vào Ruộng cho cả làng Na Hong. Chương trình này đang tiến hành

4 Sẽ làm một hệ thống dẫn nước vào Ruộng cho cả làng Na U. Chương trình này đang tiến hành

Vì thời tiết ở Lào và ở Việt Nam trong mùa lũ lụt, đường đi đầy nguy hiểm và thời gian Diệu Liên ở Việt Nam có giới hạn nên dự định đi Lào kiểm tra lại tất cả những thành quả và công việc bên đó bị bỏ lại, dù vậy Diệu Liên vẫn tiếp xúc trực tiếp với anh Hoè, đúc kết phần việc cần phải làm để hoàn thành chương trình bên đó. Diệu Liên sẽ tiếp tục gởi đến quý ân nhân những tin mới nhất về Phonsavan Say và những bản lân cận

Trở Lại Đầu Trang